Krishidesh

For Bharat and Bharati

‘कौटिलीय अर्थशास्त्र’ म्हणजे अंतर्गत राज्यकारभार आणि परराष्ट्रसंबंध यांचे विस्तृत विवेचन

Posted by Sandeep Shelke (संदीप शेळके) on 3rd February 2013

स्रोत: प्रा. र. पं. कंगले ह्यांच्या भाषांतरित ‘कौटिलीयम् अर्थशास्त्रम्’ ग्रंथामधून.

राजनितीवर पंथ-निरपेक्षपणे विचार करणारे प्राचीन भारतातील एकमेव शास्त्रीय लेखन. ह्या शास्त्रामध्ये सर्वस्वी इहलोकीच्या गोष्टींचाच विचार केला आहे.

सध्याच्या काळात अर्थशास्त्र हा शब्द ‘इकॉनॉमिक्स’ या अर्थी उपयोगात आणला जातो. परंतु ह्या ग्रंथाचा विषय तो नाही. १५व्या अधिकरणातील अर्थ ह्या शब्दाची व्याख्या:

“अर्थ म्हणजे उपजीविका, म्हणजेच मनुष्याची वस्ती असलेली भूमी. त्या भूमीचा म्हणजे पृथ्वीचा लाभ आणि तिचे पालन यांचे उपाय सांगणारे शास्त्र ते अर्थशास्त्र”(१५.१.१-२)

‘अर्थ’ म्हणजे इहलोकीच्या जीवनाची समृद्धता हा त्या शब्दाचा मूळ अर्थ. आणि हि समृद्धता संपत्तीमुळे प्राप्त होते. म्हणून संपत्ती असा ह्या शब्दाचा अर्थ होतो. सर्व प्रकारच्या संपत्तीच्या उत्पादनाला मनुष्याचे श्रम कारणीभूत होतात आणि हे उत्पादन अंततः भूमीतून – शेतांतून, खाणींतून – वैगेरे प्राप्त होते. तेव्हा संपत्तीनिर्मितीच्या मनुष्य व भूमी ह्या दोन्ही घटकांचा एकत्र निर्देश असलेला ‘मनुष्यांची वस्ती असलेला भूप्रदेश’ असा ह्या शब्दाचा अर्थ सहज निष्पन्न होतो.

पृथ्वीचा लाभ व पालन हि जी अर्थशास्त्राची दोन उद्दिष्टे त्यापैकी लाभाचा विचार म्हणजे मुख्यत्त्वेकरून एका राष्ट्राच्या दुसऱ्या राष्ट्रावरील आक्रमणाचा विचार. त्या संदर्भात साहजिकच परराष्ट्रसंबंधाचे विवेचन करणे क्रमप्राप्त होते. पालन करायचे ते पृथ्वीचे आणि तिच्यावरील माणसांचे. पृथ्वीचे पालन म्हणजे राष्ट्राचे रक्षण. ते रक्षण मुख्यतः शत्रूपासून करावयाचे असते. हा विषयही परराष्ट्रसंबधात अंतर्भूत आहे. राज्यातील मनुष्यांचे पालन म्हणजे त्यांचे दैवी आणि मानुषी आपत्तीपासून रक्षण करणे एवढाच अर्थ नसून त्यांच्या योगक्षेमाची काळजी वाहने हा अर्थ सुद्धा अभिप्रेत आहे. लोकांचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांच्या योगक्षेमाची काळजी घेण्यासाठी कारभाराची मोठी यंत्रणा उभारणे आवश्यक असते. म्हणून अंतर्गत राज्यकारभाराचा विचार हे  शास्त्राचे दुसरे अंग. ह्या दोन्ही अंगांचे – अंतर्गत राज्यकारभार आणि परराष्ट्रसंबंध यांचे – अत्यंत विस्तृत विवेचन कौटिलीय अर्थशास्त्रात केले आहे.

जय भारत!

Related: Quotes by Chanakya

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Bharat, Chanakya, Politics, Rashtrabhakti (Patriotism) | 2 Comments »

My Inspiration

Posted by Sandeep Shelke (संदीप शेळके) on 9th January 2013

“Kautiliya Arthashastra” – government should collect the tax from citizens the way honey-bee gather honey from flowers.

Chanakya – The king’s worship is well-being of his citizens and not that of god

Chhatrapati Shivaji Maharaj – He guided his soldiers and administrators not to touch even a leaf of farm produce of the farmers of his kingdom.

Mahatma Gandhi – Improve rural economy to improve national economy.

Dr Babasaheb Ambedkar – Freedom, Equality and Fraternity are foundations of society.

Thomas Jefferson – Free press. This is one of very important tenets of liberal government.

John Locke – I learned the role of civil society in resolving conflicts with the help of government.

Jay Bharat!

Tags: , , , , , , ,
Posted in Bharat | No Comments »

स्वदेशीच्या सर्व कार्यकर्त्यांना आणि समर्थकांना एक विनम्र आवाहन

Posted by Sandeep Shelke (संदीप शेळके) on 21st October 2012

Read in English

मला स्वदेशी चळवळीतील सर्व कार्यकर्ते आणि समर्थकांना एक विनम्र आवाहन करायचे आहे. आता वेळ आली आहे कि हा लढा केवळ भावनिक न राहता खुल्या बाजारात (श्रेष्ठ दर्जा आणि वाजवी दर असलेला माल) स्पर्धात्मक आव्हानाच्या रूपाने उभा करावा. कारण केवळ भावनात्मक आवाहन स्वदेशाच्या भरभराटीस चालना देण्याऐवजी चळवळीच्या अस्तित्त्वावरच संकट निर्माण करू शकते. भावना ना तर आर्थिक घडामोडींची जागा घेऊ शकतात नाही मुलभूत गरजा भागवू शकत त्या केवळ आपले लक्ष विचलित करू शकतात. एवढेच नाही तर स्वदेशी चळवळीचा उद्देश हा परकीय मालाला विरोध नाही तर स्वदेशी मालाची विक्री आणि व्यवसाय वाढविणे हाच अपेक्षित आहे.

जर स्वदेशी माल श्रेष्ठ दर्जाचा आणि वाजवी किंमतीचा असेल  तर मला स्वतःला देखील स्वदेशी माल खरेदी कायला आवडेल. मुळातच उच्च दर्जाची आणि वाजवी किमतीची कुठलीही वस्तू विकत घेणे अथवा निवडणे हा ग्राहकाचा मुलभूत अधिकार आहे. आणि त्यातच भारतीय ग्राहक चोखंदळ आहे हे काही वेगळे सांगायला नको. म्हणून, जर चार पैसे वाचणार असतील ते वाचवावेत ह्या मताचा मी आहे. स्वदेशी माल जर गुणात्मक दृष्ट्या चांगला आणि तोडीस तोड स्पर्धा करणारा असेल तर तो परदेशी मालापेक्षा जास्त यशस्वी होईल कारण त्यावेळी अशा मालाला एक वैशिष्ठ्य असेल ते म्हणजे तो “स्वदेशी” आहे. आणि हे साध्य करायचे असेल तर चाणक्यांनी जवळपास २४०० वर्षांपूर्वी सांगितलेले मुक्त बाजाराचे आणि आर्थिक विचारांची शिदोरी यथायोग्य वापरणे क्रमप्राप्त आहे.

पतंजली आयुर्वेद ह्या संस्थेने स्वदेशी मालाचा नुसताच भावनिक मुद्दा ना करता वाजवी दराची गुणात्मक उत्पादनांची निर्मिती करून स्वदेशी मालाला प्रोत्साहन दिले. आणि ह्यामुळेच त्यांनी देशातील आणि विदेशातील मोठ्या संस्थांना एक आव्हान उभे केले आहे. परंतु ह्याच वेळी चाणक्यांनी वेळोवेळी प्रतिपादित केली गोष्ट म्हणजे “नफा वाईट नसतो” ह्याचा विसर पडता कामा नये. अन्यथा कुठलाच आर्थिक उपक्रम दीर्घ काळ टिकणार नाही हे त्रिकालाबाधित सत्य आहे.
केवळ निष्क्रिय विरोध आपल्याला उत्कर्षाकडे घेऊन न जाता स्वयं ऱ्हास आणि तिसरे-जग हा दर्जा अखंड ठेवायला मदतच होईल. आणि मला वाटते कि स्वदेशी चळवळीचा असा उद्देश्य नक्कीच नाही, बरोबर? आपल्याला भरभराट, पूरक संधी आणि योग्य स्पर्धा ह्यांची निकडीची आवश्यकता आहे जेणेकरून आपण हे सिद्ध करू शकू कि आमच्या पूर्वजांनी जे वैभव कमावले होते ते आम्ही परत मिळवू शकतो.

होय मला खात्री आहे कि आपण पुन्हा एकदा जगातील सर्वात कार्यक्षम आणि श्रीमंत देश हे बिरुद मिरवू शकतो फक्त आपल्याला जे ज्ञान वंशपरंपरेने प्राप्त आहे ते स्वीकारण्याची आणि वापरण्याची आवश्यकता आहे. आपल्याला चाणक्यांनी जे धोरणं वापरली तेच धोरणं आधुनिक युगाशी जुळवत स्वीकारायचे आहेत. चाणक्यांच्या ह्याच सुत्रांमुळे इतिहासातील बलाढ्य, बलशाली आणि संपन्न भारताची स्थापना शक्य झाली होती. त्याचाच परिणाम म्हणून १७व्या शतकापर्यंत जगातील एकूण उत्पन्नाच्या २५% वाटा हा भारताचा होता. आणि आज आपला वाटा केवळ ५% इतका उरला आहे. आपणाला गेल्या ४-५ शतकांमध्ये ज्या समाजवाद नावाच्या अशास्त्रीय आणि निसर्ग विरोधी रोगाची लागण झाली आहे त्यापासून मुक्त होणे आत्यावश्यक आहे.

जय भारत!

Tags: , , , , ,
Posted in Bharat, Marathi, Politics, Rashtrabhakti (Patriotism), Thoughts | No Comments »

Appeal to Activists of Swadeshi Movement – Bharat

Posted by Sandeep Shelke (संदीप शेळके) on 19th October 2012

मराठी मध्ये वाचा

I would appeal to all supporters and activists of “Buy Swadeshi Movement” to take this fight to market and raise challenge through competition (with better quality and cost-effective products) instead of making emotional appeal. Since, emotive appeals wont lead Swadesh to prosperity instead that will be counter-effective for this very important movement. Emotions cant substitute economic activity or prosperity neither it can replace the basic needs, it would at the most distract the movement.

I would love to buy and promote Swadeshi products if an only if it is value for my money and is better in quality than any other product or at least is competitive enough. Then I think such enterprise and their products will become more successful compared any non-deshi company and their products since there will be the USP to it i.e. its ‘Swadeshi’. And lets pledge that we would be loyal to the concepts of economy that our Chanakya left for us about 2400 years ago.

The path that Patanjali Ayurved chose to promote Swadeshi is very inspiring. The way it has captured the imagination of country and became one of the big competitors for all MNCs in consumer daily products segment (MNC isn’t just a foreign company there are ‘Swadeshi’ too). But we need to remember that profits are not bad and has to be earned to promote any activity sustainably.

This passive opposition would lead us nowhere bust just to self decimation and continued third-world status. And certainly that’s not the goal of Swadeshi movement, right? We need prosperity, better opportunities, more competition to prove that we can bring back the glory that our ancestors had left for us. Yes we can become most productive and prosperous country of the world if we genuinely follow basic principles of economy presented by Chanakya with modern theories in mind. Chanakya’s economic sutras rendered a largest known and most prosperous Bharat. We were richest in the world till 17th century with 25% contribution to world economy. (GDP graph Courtesy: Visualizing Economics). Today our contribution to world GDP is just 5%. We need to free ourselves from the shackles of socialism since it has done more bad to us than any good.

Join Freedom Team of Bharat!

Jay Bharat

Tags: , , , ,
Posted in Bharat, Politics, Rashtrabhakti (Patriotism), Thoughts | 3 Comments »

Quotes of life-time by the legend CHANAKYA (KAUTILYA)

Posted by Sandeep Shelke (संदीप शेळके) on 18th February 2012

॥ अर्थ एवं प्रधान ॥ – इति कौटिल्य

Wealth is prime in life – Kautilya (Chanakya)

॥ धर्मस्य मूलम् अर्थ: ॥ – इति कौटिल्य

Wealth is base of ‘Dharma’ – Kautilya (Chanakya)

 

जय माँ भारती ।

Tags: , ,
Posted in Hindu, History, Politics, Sanskrit, Thoughts | 1 Comment »

Death Knell into the Coffin of Biggest Enterprises Network

Posted by Sandeep Shelke (संदीप शेळके) on 29th November 2011

How government is, at first, planning to render the farmers jobless and then spending exchequer’s money to make them employable labors at industries to be setup?

  1. More thank 2.5 Lakh farmers committed suicide in Bharat since 1995. [Read stats]
  2. Maharashtra is leading the chart by accounting for more than 30% suicide cases.
  3. Through policy of freebies, NREGA, controlled market government has paralyzed the farming community.
  4. On one side our food production is not enough e.g. pulses, cereals while whatever being produced is of less nutritional values.
  5. PM lost his sleep when a person was arrested under the charges of terrorist activity in Australia. But he does not talk about 70-75Crore farming population’s agony. Without fail he says there is 70% excess human resources in farming, on what basis he made this statement? Is he following the designs of making this nature loving, agrarian economy into an urbanized industrial economy which will be dependent on foreign countries for food at the end of the day?
  6. I do not oppose promoting modernization or industries but making policies to exploit one section to serve other isn’t a leader is expected to do.
  7. P. Chidambaram propose to convert land owners into industrial labours by acquiring land, setting up businesses and then employing the land owners as labours. For that he propose to setup 1000 training schools. This all on the suggestions of world bank. Did he bother to go and ask the farmers for that matter? No he did not.
  8. Sole question is why not to promote agriculture to the fullest through farmer friendly policies. If at all you want to setup industry have the land owners as partners, share earning with farmer.
  9. E.G. At my in-laws village there is one farmer family who earn Rs. 1Cr per year from pomegranate orchard of 9 acres. Can Mr. MMS and Mr. PC make sure that he will continue to earn this much after industry setup? Not just that my in-laws earn Rs.10-13 Lakh per year in Sugar cane crop from 6 acres while having the luxury to eat fresh vegetables and freedom from pressure. Will he be able to maintain this lifestyle?
  10. Kautilya has clearly asked to develop rural area through agricultural economic activities. Gandhiji too asked for “Gram Swaraj”. And this Harvard/Cambridge tribe of politicians want rampant urbanization that too on behest of world bank/IMF. A question arises then for whom are the policies? are they for us or the IMF/World bank?
  11. Kautilya has emphasized on Aanvikshiki (Philosophy) at the start of the book. Because he want the King/Leader/Minister to be a person with logical reasoning.
  12. Kautilya repetitively speaks about sustainable development. If food is imported then how can it be sustainable?
  13. Kautilya talks of Association with elders and continuous learning. Our politicians seem to be forgetting the importance of the thoughts proposed by our elders and wise at various times.
  14. Society has to become duty centric by shunning right seeking attitude, since exploitation is not a way of human life, exploitation is barbarism.

जय भारत!

 

Tags: , , , , ,
Posted in Agriculture of Bharat, Bharat, Farmers face Atrocities, Politics, Politics in Agriculture | 2 Comments »

 
%d bloggers like this: