कृषी देश

एक विचार, एक प्रवास!!

Archive for the 'मराठी' Category

Marathi posts.

स्त्रीजन्माचे दुखः

Posted by Sandeep Shelke on 16th December 2014

ज्या वेद-पुराणांची हाकाटी काही कर्मठ मंडळी सतत हाकत असतात त्यांच्यासाठी स्त्रीजन्माचे दुखः बहिणाबाईंच्या अभंगातून.

वेद देती हाका पुराणे गर्जती। स्त्रियेच्या संगती हित नोहे।।

मी तो सहजचि स्त्रियेचाचि देह। परमार्थाची सोय आता कैसी?

- बहिणाबाई

Tags: , ,
Posted in अभंग, मराठी | 1 Comment »

महाराष्ट्र माझा

Posted by Sandeep Shelke on 14th December 2014

 सप्टेंबर २०१३ मध्ये पुणे-कोल्हापूर-आंबोली-सावंतवाडी-पणजी-तारकर्ली-मालवण-सिंधुदुर्ग-कणकवली-फोंडा-गगन बावडा-कोल्हापूर-सातारा-पुणे असा प्रवास केला होता. त्याच्यातील काही आठवणी. ह्या प्रवासात माझा महाराष्ट्र किती वैभव संपन्न आहे याची प्रचीती आली. सुंदर पर्वतरांगा, समुद्र किनारे, दऱ्या, डोंगर वसत्या, मठ, देऊळं, धरणं, गावं, पाहायला आणि अनुभवायला मिळाली.

This slideshow requires JavaScript.

 

जय महाराष्ट्र!!

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Travel, भटकंती, भारत, मराठी | No Comments »

बीड जिल्ह्यात शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या सुरूच (दर ३ दिवसात एक मरण)

Posted by Sandeep Shelke on 28th November 2014

सरकारे बदलली, राज्यकर्ते बदलेले परंतु सरकारी अधिकारी आणि नियम तेच आहेत. एकीकडे भारतात निर्मिती करायचं आवातनं पंतप्रधान कित्येक देशांमध्ये जाऊन करीत आहेत आणि दुसरीकडे त्यांच्याच निर्यातबंदीमुळे बीड जिल्ह्यात शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या सुरूच आहेत (तशा त्या सगळीकडेच सुरु आहेत). बीड जिल्ह्यात जानेवारी ते नोवेंबर २०१४ या काळात ११३ शेतकऱ्यांनी मरणास कवटाळले आहे. म्हणजेच दर ३ दिवसात एक मरण. हे राम!

निर्यात बंदीमुळे कापूस विक्री बंद असल्याने शेतकऱ्याने शेतातील बाभळीच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केली: (सकाळ वृत्तपत्र स्रोत)

बीड – निर्यात बंदीमुळे कापूस विक्री बंद असल्याने शेतकऱ्याने शेतातील बाभळीच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केल्याची घटना तालुक्‍यातील महाजनवाडी येथे शुक्रवार-शनिवारच्या मध्यरात्री घडली. सखाराम लिंबा घरत (वय ४५) असे आत्महत्या केलेल्या शेतकऱ्याचे नाव आहे. या प्रकरणी नेकनूर पोलिस ठाण्यात अकस्मात मृत्यूची नोंद करण्यात आली…..

… सखाराम घरत यानी शेतातील बाभळीच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केली आणि याच झाडाखाली कांद्याचा ढिगारा पडलेला होता.

१० वर्षांमध्ये ८४८ शेतकऱ्यांनी मरणास कवटाळले: (सकाळ वृत्तपत्र स्रोत)

बीड – जिल्हा गेल्या काही वर्षांपासून सातत्याने दुष्काळाला सामोरा जात आहे. दोन वर्षांपूर्वीच भीषण दुष्काळाला तोंड दिल्यावर यंदा पुन्हा दुष्काळाच्या झळा बसण्यास सुरवात झाली आहे. अत्यल्प पाऊस व सिंचनाचा अभाव यामुळे या वर्षी जानेवारीपासून आतापर्यंत जिल्ह्यात तब्बल ११३ शेतकऱ्यांनी मृत्यूला कवटाळले आहे. म्हणजेच जिल्ह्यात दोन दिवसांआड एक शेतकरी आत्महत्या करीत असल्याचे भीषण वास्तव समोर आले आहे.

बीड जिल्हा अवर्षणग्रस्त जिल्हा म्हणून ओळखला जातो. त्यात गेल्या काही वर्षांत सातत्याने दुष्काळी परिस्थिती निर्माण होत असल्याने शेतकरी मेटाकुटीला आला आहे. महागडी बियाणे, खते व औषधींचा वापर करून प्रसंगी बॅंकेकडून अथवा खासगी सावकाराकडून कर्ज काढून शेतकऱ्यांनी मोठ्या आशेने खरिपाची व रब्बीची पेरणी केली; मात्र अत्यल्प पावसामुळे एकीकडे उत्पादन घटल्यामुळे शेतीवर केलेला खर्चही पदरी पडत नसतानाच दुसरीकडे बॅंकेच्या अथवा सावकाराच्या कर्जाचा बोजा मात्र दिवसेंदिवस वाढत चालल्याने जिल्ह्यातील अनेक शेतकरी आत्महत्येचा पर्याय स्वीकारत आहेत. यावर्षी शेतकऱ्यांच्या सर्वाधिक ३५ आत्महत्या गेवराई तालुक्‍यात झाल्या आहेत. त्याखालोखाल बीड तालुक्‍यात २२, अंबाजोगाईत ११, किल्लेधारूरमध्ये ९, परळीत ८, पाटोद्यात ८, शिरूरमध्ये ७, केजमध्ये ६, आष्टीत ३, वडवणीत २, तर माजलगाव तालुक्‍यात एका शेतकऱ्याने आत्महत्या केल्याची नोंद जिल्हा प्रशासनाकडे आहे. ११३ पैकी ६३ प्रकरणांत मृत शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना आर्थिक मदत करण्यात आली आहे, तर २४ प्रकरणे मदतीसाठी अपात्र ठरविण्यात आली आहेत. दुष्काळाच्या झळा दिवसेंदिवस वाढत चालल्या असून खरिपापाठोपाठ आता पावसाअभावी रब्बीच्याही आशा मावळल्याने शेतकऱ्यांचा धीर सुटत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या आत्महत्येचा आकडा वाढण्याची भीती शेतकरी संघटनेचे मराठवाडा प्रमुख कालिदास आपेट यांनी व्यक्त केली.

दहा वर्षांत ८४८ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या
बीड जिल्ह्यात २००४ पासून २०१४ पर्यंतच्या दहा वर्षांच्या कालावधीत तब्बल ८४८ शेतकऱ्यांनी जीवनयात्रा संपविल्याची नोंद प्रशासन दरबारी आहे. यांतील ४०० प्रकरणांत मृतांच्या कुटुंबीयांना शासनाने आर्थिक मदत केली तर तब्बल ४२२ प्रकरणे मदतीस अपात्र ठरविण्यात आली. यात यावर्षीची २५ प्रकरणे चौकशीसाठी प्रलंबित आहेत.

याचाच अर्थ असा होतो कि सरकार राहुल गांधींच्या बाप-जाद्यांच असो कि नरेंद्र मोदींच शेतकरी हा पिळवनुकीचा बकरा आहे.

जय भारत!!

Tags: , , ,
Posted in आत्महत्या, मराठी | No Comments »

आमच्या जेवणातलं लोह कुठं गेलं

Posted by Sandeep Shelke on 6th November 2014

सर्वेक्षणामध्ये[1] आढळून आलं कि भारतामध्ये अंदाजे ५२% महिलांना लोहाच्या कमतरतेमुळे होणारा अशक्तपणाचा आजार आहे. थोडक्यात सांगायचे झाले तर प्रत्येक दुसरी स्त्री ही अशक्तपणाची रुग्ण आहे. आणि हा अशक्तपणा लोहाच्या कमतरतेमुळे येत असल्याचे आढळून आले आहे. मला प्रश्न पडला कि असं आपल्या जेवणातलं लोह कुठं गेलं?

सौजन्य: http://misalpav.com

रक्तरंजक द्रव्य कमी पडले कि अशक्तपणा येतो. म्हणजेच रक्तातील प्राणवायूचे प्रमाण कमी होते परिणामी थकवा, निरसता येते.

लोहाच्या कमतरतेमुळे नेमकं काय होतं?
– स्त्रियांच्या शरीरातून मासिक पाळीच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर रक्तस्राव होतो त्यामुळे कंबरदुखी, अशक्तपणा असे त्रास अधिक जाणवतात.
– गरोदर स्त्रीला हा आजार असेल तर बाळाचा जन्म ९ महिन्याच्या आधी होऊ शकतो, तसेच अशा बाळाचे अपूर्ण वाढ झालेली असते आणि त्यामुळे विविध आजार होऊ शकतात.
– रोग प्रतिकारक क्षमता कमी होते.
– निरुत्साह येतो.
– जिभेला फोड येतात, ज्याने खाण्या-पिण्याची अडचण होते.
– शरीराचे तापमान अनियंत्रित होते आणि तणाव जाणवतो.
– अगदी चालण्यामुळे सुद्धा थकवा येतो.

लोहाचं आपल्या शरीरातील काम
– रक्तामधून प्राणवायू (ऑक्सिजन) वाहून नेणे. लोह हे हेमोग्लोबिनचा (रक्तरंजक द्रव्य जे लाल रक्तपेशींना लाल रंग देते) महत्त्वाचा घटक आहे.
– स्नायूंमध्ये प्राणवायू साठवणे आणि वापरण्यास सहाय्य करणे.
– पचन क्रियेमध्ये लोहाचे महत्त्वाचे काम असते.
– शरीरातील जवळपास सगळ्याच अवयवांना लोहाची आवश्यकता असते.

भारत सरकारच्या सर्वेक्षणानुसार आहारातील लोहाचे प्रमाण गेल्या २० वर्षात खूप घसरले आहे. अशा प्रकारे सरसकट लोह खाणे कमी कसे झाले असेल? ह्यावर विचार करताना अनेक गोष्टी सामोरे आल्या. काही लोकांनी असाही अभ्यास मांडला कि, भारतीय स्त्रिया फारसा मांसाहार नाही करत. डाक्टर लोकांनी तर लोहाच्या गोळ्या देणं  हा यावरील उपाय शोधला. ह्याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे जवळपास प्रत्येक गरोदर बाईला लोहाच्या गोळ्या ह्या घ्याव्याच लागतात. विचित्र नाही वाटत का? अचानक असा काय घडायला लागले कि इतक्या मोठ्या प्रमाणावर लोहाची कमतरता हि देशाची डोकेदुखी झाली?

मला एक महत्त्वाचे कारण वाटते ते म्हणजे आपली जेवण तयार करण्याची बदलेली पद्धत. पूर्वी बहुतांशी घरांमध्ये चपाती/भाकरी, भाजी करायला लोखंडाचे भांडे असायचे. आणि लोखंडाच्या भांड्यात स्वयंपाकाचे फायदे:
– भांड्यामध्ये समान प्रमाणात उष्णता पसरते.
– कमी तेलामध्ये खरपूस जेवण तयार होते.
– कृत्रिम रसायनमुक्त जेवण तयार होते (चोपट न होणाऱ्या (नॉन-स्टिक) भांड्यांची रसायनं(perfluorocarbon) जेवणात उतरतात)
– आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे लोखंडाच्या भांड्यात तयार केलेल्या जेवणात १०-२० पट अधिक लोह जेवणात येते. म्हणजे शाकाहारी खाणाऱ्याला लोहाची कमतरता राहणार नाही.

जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत ही माहिती पोहोच करायला मदत करा.

जय भारत!

[1] Anaemia Deficiency – भारत सरकार

Tags: , , , , ,
Posted in मराठी, माझे विचार | No Comments »

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४

Posted by Sandeep Shelke on 14th October 2014

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४:

२३३६ उमेदवारांपैकी ७९८ (३४%) उमेदवारांनी गुन्हेगारी खटले जाहीर केले आहेत. कॉंग्रेस, भाजप, मनसे, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी कॉंग्रेस यांच्या १३१८ उमेदवारांपैकी ६४० (४९%) उमेदवारांनी गुन्हेगारी खटले जाहीर केले आहेत. २००९ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीच्या वेळी कॉंग्रेस, भाजप, मनसे, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी कॉंग्रेस यांनी उतरवले ६९८ उमेदवारांपैकी ३५२ (५०%) उमेदवारांनी गुन्हेगारी खटले घोषित केले होते.

 

गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेले उमेदवार:

उमेदवार

गुन्हे

गंभीर गुन्हे

आरोपपत्र

२०१४

२००९

२०१४

२००९

२०१४

२००९

२०१४

एकूण

१३१८

६९८

६४० (४९%)

३५२ (५०%)

४२५ (३२%)

२११ (३०%)

२६७ (४२%)

 

पक्षनिहाय गुन्हे आणि आरोपपत्र दाखल असलेले उमेदवार:

उमेदवार

गुन्हे

गंभीर गुन्हे

काँग्रेस

२८७

९६(३३%)

५६(२०%)

राष्ट्रवादी

२७७

११९(४३%)

८०(२९%)

भाजप

२५८

१३८(५३%)

८४(३३%)

शिवसेना

२७८

१६९(६१%)

११४(४१%)

मनसे

२१८

११८(५४%)

९१(४२%)

 

काही ठळक आकडे:

  • १२ उदेवारांवर खूनाचा तर ४४ उमेदवारांवर खून करण्याचा प्रयत्न केल्याचा गुन्हा दाखल आहे

  • ४२ उमेदवारांनी महिलांवर अत्याचार केल्याचा गुन्हा असल्याचे जाहीर केले आहे.

  • २७ उमेदवारांनी बळजबरीने विनयभंग करण्याचा प्रयत्न केल्याचे गुन्हे जाहीर केले आहेत.

  • ३२ उमेदवारांनी अपहरण केल्याचा गुन्हा असल्याचे जाहीर केले आहे.

  • दरोडा आणि चोरी केल्याचा गुन्हा दाखल असल्याचे ५२ उमेदवारांनी जाहीर केले आहे.

  • जातीय तणाव निर्माण केल्याचा गुन्हा दाखल असल्याचे १३ उमेदवारांनी जाहीर केले आहे.

  • १५६ मतदारसंघ संवेदनशील आहेत (३ किंवा अधिक उमेदवारांनी फौजदारी गुन्हा असल्याचे जाहीर केले असे)

Tags: , , , ,
Posted in मराठी, राजकारण | No Comments »

शासन आणि त्याचे काम

Posted by Sandeep Shelke on 8th October 2014

शासन आणि त्याचे काम

१९४७ ला केवळ परकीय राज्यकर्ते जाऊन स्वकीय राज्यकर्ते आले. त्यामध्ये स्वातंत्र्य आलेच नाही. ब्रिटिशांनी लुटण्यासाठी निर्माण केलेली व्यवस्था तशीच पुढे चालवण्यात आली. लुट करायला मदत करण्यासाठी नेमलेले अधिकारी तसेच पुढे सेवेत घेण्यात आले. त्यामुळे, आजही सरकारी अधिकारी म्हणजे सेवा-पुरवणारा पगारदर नसून साहेब असल्याच्या गुर्मीत वावरतो.

राजकीय पक्षांनी सर्वकष सामाजिक जागृती करण्याचा प्रयत्न केलाच नाही. कारण त्यामध्ये त्यांचे हित नाही. जर नागरिक स्वयंपूर्ण झाला तर बाहुबली नेत्यांना कोण विचारणार? त्यामुळे त्यांनी आहे तीच व्यवस्था दृढ करण्यासाठी काम केले.

माझ्या मते सर्वकष सामाजिक जागृती म्हणजेच प्रत्येक नागरिकाने त्याच्या अधिकार आणि कर्तव्याप्रती जागरूक होणे. एकदा जाणीव झाली कि मागणीचा रेटा वाढेल आणि लोक जागृतपणे कर्तव्य आणि अधिकाराची काळजी घेतील.

आपल्याला फक्त स्वराज मिळाले स्वातंत्र्य नाही. आता प्रत्येक नागरिक जागृत होणे आवश्यक.
वेळ आली आहे कि आपण संपूर्ण स्वातंत्र्याचा लढा उभा करावा.

किती विचित्र प्रकार आहे बघा:
- स्वस्त धान्य दुकाने:
केंद्र आणि राज्य सरकार दिल्ली, मुंबई मध्ये बसून वाटप करतात. ह्यापेक्षा वेडपट नियोजन असू शकत नाही. ग्रामपंचायतीला संपूर्ण अधिकार आणि जबाबदारी द्यायला पाहिजे, धान्य जमवणे, वाटणे आदि. आणि जर कोणीही धन्य मिळाले नाही म्हणाला तर त्या ग्राम्संस्थेला जबाबदार ठरवायला पाहिजे. आज नाही मिळाले तरी कोणाला जाब मागायचा? (हा एक विचार आहे, असे अनेक आणि याहून चांगले विचार निर्माण होतील जर सरकारने प्रश्न सोडवायचे ठरवले तर)

– ग्रामीण भागात वैद्य:
ग्रामीण भागात वैद्य मिळत नाही. अहो, मिळेल कसा? वैद्य होण्यासाठी लागणारा वेळ आणि पैसा मोजण्याची ताकद, आर्थिक चणचण असलेला ग्रामीण तरुण कुठून उभा करेन? आणि केला तरी तो शहरात जाऊन परत कमावण्याचा प्रयत्न करणार नाही का? उगीच बुडीत गुंतवणूक कोणी करते का?
वैद्यकीय महाविद्यालय उभारण्यासाठी १ कोटी रुपये अनामत म्हणून भरावे लागतात, त्यात बाकीचा खर्च निराळाच. म्हणजे ज्यांना कळ आहे ते प्रयत्न सुद्धा करू शकत नाहीत. आणि ज्यांनी अनामत भरून विद्यालय सुरु केले ते पैसा वसूल करणारच ना? त्यामुळे, वैद्यकीय महाविद्यालय उभा करण्यासाठी सरकारने वाट मोकळी करावी. काही लोकांच्या फायद्यासाठी मनमानी कारभार करू नये.

– शेतमाल आणि त्याचे मुल्य:
सरकारला शेतकऱ्याच्या मालाचा बाजार स्वतःच निश्चित करायचा आहे. का? शेतकरी वेडा आहे का? एकदा चुकेल दोनदा चुकेल परंतु नंतर न चुकता तो शेती फायद्याची करू शकतो.
सरकारी यंत्रणेने त्याला फसवून घरगुती बियाणे, खत, व पशुधन संपवले आणि त्याला बियाणे आणि खत विकणाऱ्या खाजगी कंपन्यांच्या दावणीला बांधले.

– पाणी व्यवस्थापन:
पाणी व्यवस्थापन केंद्रीय पद्धतीने करून ग्रामस्थांना प्रक्रियेतून दूर केले, परिणामी पाण्याचे दुर्भिक्ष.

– हिंदू देऊळ सरकारी यंत्रणा सांभाळतात. का?
- गावची मुख्य अर्थव्यवस्था शेती आणि शेती पूरक व्यवसायांवर अवलंबून आहे. परंतु ग्रामीण भागात शाळा शेतीविषयी अद्ययावत ज्ञान देण्यास तयार नाहीत. का?
- घरात संडास बांधावे म्हणून ह्यांचा आटापिटा चाललाय. परंतु पाण्याचा प्रश एवढा भयानक आहे कि लोक संडास बांधतील पण हगायला बाहेरच जातील.

असे अनेक मुद्दे आहेत जे बदलणे आवश्यक आहे.

परंतु एक निश्चित. केंद्रीय पद्धतीने केवळ बाह्यांतर्गत सुरक्षा, परराष्ट्र संबंध, न्यायव्यवस्था आणि पायाभूत सुविधा एवढेच काम करावे. उगीच कारखाने, शाळा, हॉटेले, देऊळे, विमानं, दुध संस्था, वित्त संस्था, बस सेवा चालवत बसू नये. परंतु दुर्दैव कि सुरक्षा, पायाभूत सुविधा, न्यायसंस्था मोडकळीस आल्यात आणि केंद्र/राज्य सरकार हे सोडून बाकी सगळे उद्योग करत बसले आहे.

Tags: , ,
Posted in मराठी, माझे विचार, राजकारण | No Comments »

 
%d bloggers like this: