कृषी देश

एक विचार, एक प्रवास!!

Archive for the 'मराठी' Category

Marathi posts.

शासन व्यवस्था का व कशी पाहिजे – मोदी

Posted by Sandeep Shelke on 18th January 2015

१६ जानेवारी २०१५ रोजी पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांनी देशातील शासन व्यवस्था का व कशी असावी यावरील विचार आंतरराष्ट्रीय वित्तीय परिषदेमध्ये मांडले. त्यांनी केवळ हे विचार बोलून दाखवले, परंतु ते कधी आणि कशा रीतीने पूर्ण करणार याविषयी वाच्यता नाही केली. असो, वरकरणी तरी त्यांनी मांडलेले खालील विचार देशासाठी चांगले आहेत असे मानता येईल. तसेच पंतप्रधान बोलतात त्यावेळी तेच शासनाचे धोरण आहे असे मानण्यास काही हरकत नाही.

सरकार किंवा शासन व्यवस्था का पाहिजे?

१. सार्वजनिक भल्यासाठी (बह्यांतर्गत सुरक्षा, न्याय व्यवस्था)

२. प्रदूषण, वातावरण बदल आदी गोष्टींवर नियंत्रणासाठी नियामक संस्था म्हणून

३. बाजारातील एकाधीकारासारख्या गोष्टींवर नियमन करण्यासाठी (माझं मत: बाजारावरील नियंत्रण हे अनैसर्गिक आहे. त्यामुळे त्यांना नक्की काय काय नियमित करायचे आहे याविषयी अजून स्पष्टता यायला हवी)

४. औषधासारख्या जीवनावश्यक वस्तूंची विश्वासार्हता दर्शविण्यासाठी (माझं मत: नक्की कोणत्या कोणत्या गोष्टी सरकारी दृष्टीने जीवनावश्यक आहेत आणि ते कसे ठरवतात हे अतिशय महत्त्वाचे आहे. कारण कांद्यासारख्या पदार्थाला जीवनावश्यक यादीत टाकून नसती ढवळाढवळ वाढते…)

५. वंचितांना समान संधी मिळवून देण्यासाठी. वंचितांना सक्षम करण्यासाठी शिक्षण आणि आरोग्याच्या सुविधा मिळवून देण्यासाठी. (माझं मत: सरकारने गरीब आणि वंचितांसाठी निश्चितच पाऊल उचलले पाहिजे. परंतु तसे करताना स्वस्त धान्य दुकान, ग्रामीण रोजगार सारख्या योजनांच्या माध्यमातून बाजारातील ढवळाढवळ बंद केली पाहिजे. गरजूंना त्यांच्या बँक खात्यात उचित रक्कम द्यावी म्हणजे त्यांना हवे तिथून हव्या त्या गरजेच्या वस्तू विकत घेण्याचे स्वातंत्र्य मिळेल…)

सरकार किंवा शासन व्यवस्था कशी पाहिजे?

१. कार्यतत्पर आणि पै-पै साठी उत्तरदायी

२. व्यवसायामध्ये आणि खासगी जीवनात ढवळाढवळ करू नये

३. कार्यक्षम, प्रभावी, आणि प्रामाणिक

४. कायदे हेच सरकारचे गुणसूत्र असावे आणि ते कालानुरूप बदलत रहावे

सौजन्य> http://www.narendramodi.in

सौजन्य> http://www.narendramodi.in

आता हे सगळे साध्य करण्यासाठी ते काय नियोजन मांडतात ते पाहणे आवश्यक आहे.

माझ्या मते, खालील काही गोष्टी त्यांनी तत्काळ बदलायला हव्यात. 

१. सरकारी अधिकारी निवडीसाठी असलेली वयोमर्यादा काढून टाकावी. तसेच केवळ लोकसेवा आणि राज्यसेवा आयोगातून भारती करण्या ऐवजी खासगी संस्थांच्या धर्तीवर निवड करावी.

२. संशोधन संस्थामधील सरकारी मक्तेदारी संपुष्टात आणावी.

३. कोणालाही शाळा, महाविद्यालय उभारण्याची परवानगी असावी. तसेच अभ्यासक्रम ठरविण्यातील सरकारी मक्तेदारी संपुष्टात आणावी. तसेच ग्रामीण भागात वैद्याकीत महाविद्यालये उभारण्यासाठी जाचक अटी काढून टाकाव्यात.

४. हॉटेल, विमान, विमा, बँक आदी व्यवसायातून सरकारी भागीदारी विकून टाकावी. आणि तसेच सरकार परत कधीही व्यवसाय करणार नाही असा कायदा करावा.

५. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे सगळे कायदे आणि न्यायव्यवस्था हे स्थानिक भाषेतून करावेत. हा बदल अतिशय महत्त्वाचा आहे कारण स्थानिक लोकांच्या भाषेतून असेल तरच तो समाज विकासाच्या आणि उन्नतीच्या वाटेवर मोठ्या प्रमाणात सहभागी होईल)

६. विविध विद्यापीठे आणि शैक्षणिक संस्थांना जात, पंथ, व्यवसाय, वय, लिंग, स्थान आदि भेदावरून प्रवेश नाकाराण्याविरोधी कायदा करावा. आणि वित्तीय संस्थांना शैक्षणिक कर्ज प्राधान्याने द्यावे अशी विनंती करावी (आदेश नाही).

एक आपल्या सगळ्यांनाच मान्य करायला हवे कि मोदी हे पहिले पंतप्रधान आहेत ज्यांनी श्री बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या आर्थिक शिकवणीनुसार वाटचाल करण्याची वाच्यता वेळोवेळी केली आहे. अपेक्षा तर आहेच कि त्यात त्यांना यश मिळावे परंतु त्यासोबत आपण सगळेच आपापले काम प्रामाणिकपणे आणि कार्यक्षमतेने करूया. तरच आपल्याला आपले गतवैभव प्राप्त होईल.

जय महाराष्ट्र! जय भारत!

Tags: , , , ,
Posted in भारत, मराठी, माझे विचार, स्वातंत्र्य | No Comments »

पोरा संग बसून नका काढू फोटू

Posted by Sandeep Shelke on 13th January 2015

प्रसिद्ध पत्रकार आणि ज्येष्ठ कीर्तनकार हभप शामसुंदर महाराज सोन्नर यांची कविता विधानसभा आणि विधान परिषदेत गाजली. विधानसभेत सिन्नरचे आमदार झोरे आणि विधान परिषदेत आमदार जयंत जाधव यांनी वाचून दाखविली.
गेल्या दोन दिवसांत महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांची मुले आणि त्यांच्या कष्टाचा सन्मान करणार्‍या संवेदनशील नागरिकांनी ही पोस्ट शेअर केली म्हणून विधिमंडळात पोहोचली.

Borgen magazine

Borgen magazine

मेला माझा नवरा जरी
मला नका भेटू.
माझ्या पोरा संग बसून
नका काढू फोटू…

लाल दिव्याच्या गाडीतून
येईल तुमचा ताफा..
कॅमेर्‍यात बघून बघून
मारल्या जातील थापा..

पांढरा धोट रुमाल काढून
डोळेसुद्धा पुसाल..
पोरक्या माझ्या पोरांना
खेटून खेटून बसाल..

खोटाखोटा कंठ तुमचा
नका देऊ दाटू..
माझ्या पोरा संग बसून
नका काढू फोटू..

धनी माझं गुणाचं
शेतामधी खपायचं..
अर्ध्या पोटी राहून सुद्धा
इभ्रतीला जपायचं..

काळ्या माईची वटीभराया
कर्ज थोडं काढलं..
पीक गेलं जळून पण
कर्ज मात्र वाढलं..

सावकार लागला छळू
तवा धीर लागला सुटू..
माझ्या पोरा संग बसून
नका काढू फोटू..

पोरगं जातय साळात
त्याची फीस नाही भरायला..
जनावरं दारात उभी
चारा नाही चारायला..

विहीर कधीच आटून गेली
बोरला नाही पाणी..
करपलेल्या पिकाकडं
पाहत राहायचं धनी..

सरकार झालय कोडगं
अन सावकार लागलेत लुटू..
माझ्या पोरा संग बसून
नका काढू फोटू…

रातच्याला जवळ घेऊन
लई गोड बोललं..
डोळ्यांत दिसलं पाणी
तवा काळीज माझं हलल..

जाग आली पाहटं तवा
जवळ नाही दिसलं..
फंख्याला फाशी घेऊन
कुंक माझं पुसलं..

खोटे अश्रू डोळ्यात आणून
आता नका चुटपूटू..
माझ्या पोरा संग बसून
नका काढू फोटू..

धनी होतं तवा कुणी
धीर नाही दिला..
आता किती तातडीने
पंचनामा बी केला..

कॅमेरे घेऊन पांढर्‍या गाड्या
आल्या दारामंदी..
आभाळ फाटलंय आमच
यांना प्रसिद्धीची संधी..

म्हणे जग लई सुधारलय
परं माणुसकी लागलीय आटू..
माझ्या पोरा संग बसून
नका काढू फोटू..

होईल घोषणा पॅकेजची
मदतीचा चेक येईल..
माझ्या लेकरांचा बाप
कोण आणून देईल..

धनी जरी गेलं तरी
मी न्हाई हारायची..
पोरांना करून पोरकं
मी न्हाई मरायची..

तुमचं मात्र थांबवा ढोंग
मला नका भेटू..
माझ्या
पोरा संग बसून
नका काढू फोटू….

- प्रसिद्ध पत्रकार आणि ज्येष्ठ कीर्तनकार हभप शामसुंदर महाराज सोन्नर

स्रोत- राजू परुळेकर यांच्या फेसबुक पानावरून

संबंधित: Why Farmers Commit suicide मेरे बच्चों के साथ बैठकर फोटो मत निकालना

Tags: , ,
Posted in आत्महत्या, कविता, मराठी | No Comments »

स्त्रीजन्माचे दुखः

Posted by Sandeep Shelke on 16th December 2014

ज्या वेद-पुराणांची हाकाटी काही कर्मठ मंडळी सतत हाकत असतात त्यांच्यासाठी स्त्रीजन्माचे दुखः बहिणाबाईंच्या अभंगातून.

वेद देती हाका पुराणे गर्जती। स्त्रियेच्या संगती हित नोहे।।

मी तो सहजचि स्त्रियेचाचि देह। परमार्थाची सोय आता कैसी?

- बहिणाबाई

Tags: , ,
Posted in अभंग, मराठी | 1 Comment »

महाराष्ट्र माझा

Posted by Sandeep Shelke on 14th December 2014

 सप्टेंबर २०१३ मध्ये पुणे-कोल्हापूर-आंबोली-सावंतवाडी-पणजी-तारकर्ली-मालवण-सिंधुदुर्ग-कणकवली-फोंडा-गगन बावडा-कोल्हापूर-सातारा-पुणे असा प्रवास केला होता. त्याच्यातील काही आठवणी. ह्या प्रवासात माझा महाराष्ट्र किती वैभव संपन्न आहे याची प्रचीती आली. सुंदर पर्वतरांगा, समुद्र किनारे, दऱ्या, डोंगर वसत्या, मठ, देऊळं, धरणं, गावं, पाहायला आणि अनुभवायला मिळाली.

This slideshow requires JavaScript.

 

जय महाराष्ट्र!!

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Travel, भटकंती, भारत, मराठी | No Comments »

बीड जिल्ह्यात शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या सुरूच (दर ३ दिवसात एक मरण)

Posted by Sandeep Shelke on 28th November 2014

सरकारे बदलली, राज्यकर्ते बदलेले परंतु सरकारी अधिकारी आणि नियम तेच आहेत. एकीकडे भारतात निर्मिती करायचं आवातनं पंतप्रधान कित्येक देशांमध्ये जाऊन करीत आहेत आणि दुसरीकडे त्यांच्याच निर्यातबंदीमुळे बीड जिल्ह्यात शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या सुरूच आहेत (तशा त्या सगळीकडेच सुरु आहेत). बीड जिल्ह्यात जानेवारी ते नोवेंबर २०१४ या काळात ११३ शेतकऱ्यांनी मरणास कवटाळले आहे. म्हणजेच दर ३ दिवसात एक मरण. हे राम!

निर्यात बंदीमुळे कापूस विक्री बंद असल्याने शेतकऱ्याने शेतातील बाभळीच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केली: (सकाळ वृत्तपत्र स्रोत)

बीड – निर्यात बंदीमुळे कापूस विक्री बंद असल्याने शेतकऱ्याने शेतातील बाभळीच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केल्याची घटना तालुक्‍यातील महाजनवाडी येथे शुक्रवार-शनिवारच्या मध्यरात्री घडली. सखाराम लिंबा घरत (वय ४५) असे आत्महत्या केलेल्या शेतकऱ्याचे नाव आहे. या प्रकरणी नेकनूर पोलिस ठाण्यात अकस्मात मृत्यूची नोंद करण्यात आली…..

… सखाराम घरत यानी शेतातील बाभळीच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केली आणि याच झाडाखाली कांद्याचा ढिगारा पडलेला होता.

१० वर्षांमध्ये ८४८ शेतकऱ्यांनी मरणास कवटाळले: (सकाळ वृत्तपत्र स्रोत)

बीड – जिल्हा गेल्या काही वर्षांपासून सातत्याने दुष्काळाला सामोरा जात आहे. दोन वर्षांपूर्वीच भीषण दुष्काळाला तोंड दिल्यावर यंदा पुन्हा दुष्काळाच्या झळा बसण्यास सुरवात झाली आहे. अत्यल्प पाऊस व सिंचनाचा अभाव यामुळे या वर्षी जानेवारीपासून आतापर्यंत जिल्ह्यात तब्बल ११३ शेतकऱ्यांनी मृत्यूला कवटाळले आहे. म्हणजेच जिल्ह्यात दोन दिवसांआड एक शेतकरी आत्महत्या करीत असल्याचे भीषण वास्तव समोर आले आहे.

बीड जिल्हा अवर्षणग्रस्त जिल्हा म्हणून ओळखला जातो. त्यात गेल्या काही वर्षांत सातत्याने दुष्काळी परिस्थिती निर्माण होत असल्याने शेतकरी मेटाकुटीला आला आहे. महागडी बियाणे, खते व औषधींचा वापर करून प्रसंगी बॅंकेकडून अथवा खासगी सावकाराकडून कर्ज काढून शेतकऱ्यांनी मोठ्या आशेने खरिपाची व रब्बीची पेरणी केली; मात्र अत्यल्प पावसामुळे एकीकडे उत्पादन घटल्यामुळे शेतीवर केलेला खर्चही पदरी पडत नसतानाच दुसरीकडे बॅंकेच्या अथवा सावकाराच्या कर्जाचा बोजा मात्र दिवसेंदिवस वाढत चालल्याने जिल्ह्यातील अनेक शेतकरी आत्महत्येचा पर्याय स्वीकारत आहेत. यावर्षी शेतकऱ्यांच्या सर्वाधिक ३५ आत्महत्या गेवराई तालुक्‍यात झाल्या आहेत. त्याखालोखाल बीड तालुक्‍यात २२, अंबाजोगाईत ११, किल्लेधारूरमध्ये ९, परळीत ८, पाटोद्यात ८, शिरूरमध्ये ७, केजमध्ये ६, आष्टीत ३, वडवणीत २, तर माजलगाव तालुक्‍यात एका शेतकऱ्याने आत्महत्या केल्याची नोंद जिल्हा प्रशासनाकडे आहे. ११३ पैकी ६३ प्रकरणांत मृत शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना आर्थिक मदत करण्यात आली आहे, तर २४ प्रकरणे मदतीसाठी अपात्र ठरविण्यात आली आहेत. दुष्काळाच्या झळा दिवसेंदिवस वाढत चालल्या असून खरिपापाठोपाठ आता पावसाअभावी रब्बीच्याही आशा मावळल्याने शेतकऱ्यांचा धीर सुटत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या आत्महत्येचा आकडा वाढण्याची भीती शेतकरी संघटनेचे मराठवाडा प्रमुख कालिदास आपेट यांनी व्यक्त केली.

दहा वर्षांत ८४८ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या
बीड जिल्ह्यात २००४ पासून २०१४ पर्यंतच्या दहा वर्षांच्या कालावधीत तब्बल ८४८ शेतकऱ्यांनी जीवनयात्रा संपविल्याची नोंद प्रशासन दरबारी आहे. यांतील ४०० प्रकरणांत मृतांच्या कुटुंबीयांना शासनाने आर्थिक मदत केली तर तब्बल ४२२ प्रकरणे मदतीस अपात्र ठरविण्यात आली. यात यावर्षीची २५ प्रकरणे चौकशीसाठी प्रलंबित आहेत.

याचाच अर्थ असा होतो कि सरकार राहुल गांधींच्या बाप-जाद्यांच असो कि नरेंद्र मोदींच शेतकरी हा पिळवनुकीचा बकरा आहे.

जय भारत!!

Tags: , , ,
Posted in आत्महत्या, मराठी | No Comments »

आमच्या जेवणातलं लोह कुठं गेलं

Posted by Sandeep Shelke on 6th November 2014

सर्वेक्षणामध्ये[1] आढळून आलं कि भारतामध्ये अंदाजे ५२% महिलांना लोहाच्या कमतरतेमुळे होणारा अशक्तपणाचा आजार आहे. थोडक्यात सांगायचे झाले तर प्रत्येक दुसरी स्त्री ही अशक्तपणाची रुग्ण आहे. आणि हा अशक्तपणा लोहाच्या कमतरतेमुळे येत असल्याचे आढळून आले आहे. मला प्रश्न पडला कि असं आपल्या जेवणातलं लोह कुठं गेलं?

सौजन्य: http://misalpav.com

रक्तरंजक द्रव्य कमी पडले कि अशक्तपणा येतो. म्हणजेच रक्तातील प्राणवायूचे प्रमाण कमी होते परिणामी थकवा, निरसता येते.

लोहाच्या कमतरतेमुळे नेमकं काय होतं?
– स्त्रियांच्या शरीरातून मासिक पाळीच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर रक्तस्राव होतो त्यामुळे कंबरदुखी, अशक्तपणा असे त्रास अधिक जाणवतात.
– गरोदर स्त्रीला हा आजार असेल तर बाळाचा जन्म ९ महिन्याच्या आधी होऊ शकतो, तसेच अशा बाळाचे अपूर्ण वाढ झालेली असते आणि त्यामुळे विविध आजार होऊ शकतात.
– रोग प्रतिकारक क्षमता कमी होते.
– निरुत्साह येतो.
– जिभेला फोड येतात, ज्याने खाण्या-पिण्याची अडचण होते.
– शरीराचे तापमान अनियंत्रित होते आणि तणाव जाणवतो.
– अगदी चालण्यामुळे सुद्धा थकवा येतो.

लोहाचं आपल्या शरीरातील काम
– रक्तामधून प्राणवायू (ऑक्सिजन) वाहून नेणे. लोह हे हेमोग्लोबिनचा (रक्तरंजक द्रव्य जे लाल रक्तपेशींना लाल रंग देते) महत्त्वाचा घटक आहे.
– स्नायूंमध्ये प्राणवायू साठवणे आणि वापरण्यास सहाय्य करणे.
– पचन क्रियेमध्ये लोहाचे महत्त्वाचे काम असते.
– शरीरातील जवळपास सगळ्याच अवयवांना लोहाची आवश्यकता असते.

भारत सरकारच्या सर्वेक्षणानुसार आहारातील लोहाचे प्रमाण गेल्या २० वर्षात खूप घसरले आहे. अशा प्रकारे सरसकट लोह खाणे कमी कसे झाले असेल? ह्यावर विचार करताना अनेक गोष्टी सामोरे आल्या. काही लोकांनी असाही अभ्यास मांडला कि, भारतीय स्त्रिया फारसा मांसाहार नाही करत. डाक्टर लोकांनी तर लोहाच्या गोळ्या देणं  हा यावरील उपाय शोधला. ह्याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे जवळपास प्रत्येक गरोदर बाईला लोहाच्या गोळ्या ह्या घ्याव्याच लागतात. विचित्र नाही वाटत का? अचानक असा काय घडायला लागले कि इतक्या मोठ्या प्रमाणावर लोहाची कमतरता हि देशाची डोकेदुखी झाली?

मला एक महत्त्वाचे कारण वाटते ते म्हणजे आपली जेवण तयार करण्याची बदलेली पद्धत. पूर्वी बहुतांशी घरांमध्ये चपाती/भाकरी, भाजी करायला लोखंडाचे भांडे असायचे. आणि लोखंडाच्या भांड्यात स्वयंपाकाचे फायदे:
– भांड्यामध्ये समान प्रमाणात उष्णता पसरते.
– कमी तेलामध्ये खरपूस जेवण तयार होते.
– कृत्रिम रसायनमुक्त जेवण तयार होते (चोपट न होणाऱ्या (नॉन-स्टिक) भांड्यांची रसायनं(perfluorocarbon) जेवणात उतरतात)
– आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे लोखंडाच्या भांड्यात तयार केलेल्या जेवणात १०-२० पट अधिक लोह जेवणात येते. म्हणजे शाकाहारी खाणाऱ्याला लोहाची कमतरता राहणार नाही.

जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत ही माहिती पोहोच करायला मदत करा.

जय भारत!

[1] Anaemia Deficiency – भारत सरकार

Tags: , , , , ,
Posted in मराठी, माझे विचार | No Comments »

 
%d bloggers like this: