कृषी देश

एक विचार, एक प्रवास!!

भारतीय प्रजासत्ताक आणि संविधान

Posted by Sandeep Shelke on January 26th, 2014

ब्रिटीश वसाहत सत्ताधीकाराकडून संविधान मार्गे सार्वभौमत्वाकडे, भारतीय प्रजासत्ताक आणि संविधान अरविंद केजरीवाल यांच्या माहितीसाठी: २६ जानेवारी २०१४ दिनी भारत देश ६४ वा प्रजासत्ताक दिन साजरा. आजवर बऱ्याच वेळा भारतीय संविधान उलथून टाकून अराजक माजविण्याचा प्रयत्न काही महाभागांनी केला, जसे इंदिरा गांधी, राजीव गांधी, अरविंद केजरीवाल, जात पंचायती, काही प्रसार माध्यमे इ. परंतु प्रत्येक वेळी भारतीयांनी प्रजासत्ताक टिकविण्यासाठी संविधानाच्या बाजूने लढा दिला आणि मला अभिमान आहे. जय भारत!

ब्रिटीश शासकांकडून राष्ट्रकुल देशांतर्गत भारताला सत्ताधिकार प्राप्त झाला आणि १५ आगस्ट १९४७ रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळाले. अधिकृतरीत्या ब्रिटीश साम्राज्यात भारताला सत्ताधिकार म्हणजेच स्वतःचे लोक राज्यकर्ते म्हणून निवडण्याचा अधिकार मिळाला. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे राहील कि आपल्याला केवळ सत्ताधिकार मिळाला सार्वभौमत्व नाही. म्हणजेच राजकीय स्वातंत्र्य मिळाले परंतु भारताची निष्ठा, कागदोपत्री, ब्रिटीश राणी चरणीच राहणार होती. आणि तशी ती १५ आगस्ट १९४७ ते २६ जानेवारी १९५० दरम्यान राहिली, अर्थातच ह्यादर्म्यान ब्रिटीश राणीच आपल्यासाठी सर्वस्व होती, (किळसवाणे वाटते ना?).

सार्वभौमत्व मिळविण्यासाठी भारताला स्वतःचे संविधान असणे बंधनकारक तसेच सर्वाच्च गरजेचे होते. आदरणीय बाबासाहेब (डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर) ह्यांच्या नेत्तृत्त्वाखाली २६ आगस्ट १९४७ दिनी सभागृहामध्ये संविधान समितीची स्थापना करण्यात आली.

संविधान:

स्थापन केल्यापासून केवळ ६६ दिवसांमध्ये अहोरात्र काम करून बाबासाहेबांनी ४ नोवेंबर १९४७ दिनी संविधान समितीने प्रथम आराखडा सभागृहापुढे सादर केला. तद्नंतर २ वर्षांच्या काळात अनेक चर्चांअंती जवळपास २००० बदल, सूचना स्वीकारून संविधानाला अंतिम स्वरूप प्राप्त झाले. सभागृहाने ह्यासाठी १६६ दिवस अथक चर्चा केल्या आणि २४ जानेवारी १९५० दिनी सभागृहाच्या ३०८ सदस्यांनी हिंदी आणि इंग्रजी अशा दोन संविधानाच्या प्रतींवर स्वाक्षरी करून मान्यता नोंदविली. शेवटी २६ जानेवारी १९५० दिनी सभागृहाने संविधान स्वीकारले आणि आपण म्हणजेच भारत देश सार्वभौम झाला.

जगातील सर्व सार्वभौम देशांच्या लिखित स्वरूपातील संविधानात भारतीय संविधान सर्वात लांब आहे. त्यामध्ये १२ अनुसुची, २५ भाग, ४४८ नियम/कलम, ५ परिशिष्ठ आणि ९८ घटनादुरुस्ती आहेत. माझ्यासाठी एकच खेदाची गोष्ट आहे ती म्हणजे भारतातील सर्व भाषांमधील घटना आजतागायत संसदेने स्वीकारलेली नाही. तरीही सध्याच्या घटनेचे महत्व कमी होत नाही.

सत्ताधीकाराकडून सार्वभौमत्वाकडे

सत्ताधीकाराकडून सार्वभौमत्वाकडे

मला खात्री आहे कि दिल्लीच्या मुख्यमंत्री श्री अरविंद केजरीवाल यांना संविधानाच्या ह्या प्रवासाचे आणि स्वरूपाचे संपूर्ण ज्ञान आहे. आणि जर नसेल तर कृपया संविधानाचे महत्व अधोरेखित करणाऱ्या ह्या लेखाकडे जर लक्ष द्या.

भारताने सार्वभौमत्त्व प्राप्त करण्यासाठी संविधानाचा आराखडा तयार करण्यापासून ते स्वीकारण्यापर्यंत रु १० कोटी खर्च केले आणि देशाचा बहुमुल्य वेळ सुद्धा. ह्या संविधानामुळे देशातील कुठलेही सरकार हे जनतेचे सेवक झाले (वस्तुस्थितीमध्ये असे नसले तरी तो आपला दोष आहे संविधानाचा नाही) जे जनतेच्या आणि त्यांच्या अधिकारांच्या सुरक्षेसाठी बाध्य आहे. त्यामुळेच जनता प्रशासन चालविण्यासाठी दर ५ वर्षांनी सरकार निवडते.
– हो हे सत्य आहे कि समाजवादी मानसिकतेच्या रोगाने पछाडलेल्या राजकारण्यांनी भ्रष्ट पद्धतीने भावनिक मुद्यांचे राजकारण करून मतांचा मलिदा खाल्ला.
– आपल्याला भ्रष्टाचार आणि अराजकतेविरुद्ध लढावे लागणार आहे त्यासाठी संविधान दोषी नाही, योग्य मुद्यांसाठी आपण घटनादुरुस्ती करू शकतो.
– नागरिकांच्या मुलभूत हक्कांवर गदा आणणारे कलमं आपल्याला दुरुस्त करावे लागणार आहेत.
– आपल्याला ते सर्व कलमं बदलावे लागतील जे नागरिकांना जात, पंथ, वर्ण, लिंग आदि बाबींवर विभागत आहेत.
– हो अशा काही घटनादुरुस्ती झाल्या त्या नागरिकांच्या मुलभूत अधिकारांवर तसेच संघराज्यीय स्वरूपा विरोधात आहेत (जसे ४२ वि आणि ९८ वि घटनादुरुस्ती).

परंतु आपण हे कदापि विसरत कामा नये:
– संविधानामुळे गुलामीची वाट लागली.
– भारतासाठी संविधान सर्वोच्च आहे.
– संविधान भारतासाठी जगण्याची दिशा आहे, आत्मा आहे.

जय भारत!

READ IN ENGLISH British Dominion to Republic via Constitution, FYI Mr Arvind Kejriwal

One Response to “भारतीय प्रजासत्ताक आणि संविधान”

  1. British Dominion to Republic via Constitution, FYI Mr Arvind Kejriwal « Krishi Desh Says:

    […] ब्रिटीश वसाहत सत्ताध… on British Dominion to Republic v… […]

Leave a Reply

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 
%d bloggers like this: